ptaki

Wszystkie szczegóły budowy ptaków podporządkowane zostały jednemu celowi – lataniu.  Zwierzęta te są stałocieplne, to znaczy, że utrzymują stałą, wysoką temperaturę ciała niezależnie od tego, czy otacza je  upał, czy mróz. Dzięki temu są sprawne, szybkie, wytrzymałe, a ich mózg pracuje na wysokich obrotach, obsługując gównie funkcje widzenia i koordynacji przestrzennej.  Pióra pozwalają utrzymać ciepło wewnątrz ciała oraz umożliwiają lot.  Wiele kości w szkielecie ptaków jest wewnątrz pustych,  zamiast uzębionej szczęki i żuchwy występuje lekki dziób.  W Polsce stwierdzono obecność 450 gatunków ptaków, z tej liczby gnieździ się nieco ponad 200 gatunków. A oto wizerunki ptaków, które wypada znać.  Prawie wszystkie , przy odrobinie szczęścia, możesz zaobserwować w okolicy, będącej w zasięgu wycieczki rowerowej, a wiele na własnym podwórku. Te, które , przy odrobinie szczęścia, masz szansę zobaczyć w pobliżu domu, w sadzie lub na polu, oznaczone są zielonym kółkiem.Zielone_koło                          Te zaś, które masz szansę zobaczyć w najbliższym  lesie,  oznaczone są drzewkiem pobrane

 

 

żuraw  Żuraw, gnieździ się na rozległych bagnach, najłatwiej zobaczyć go na przelotach w kwietniu i  październiku.  Po niebie przesuwają się wówczas, z charakterystycznym klangorem, liczące kilkadziesiąt sztuk,  klucze tych ptaków. Wiosną leci na północ w miejsca gniazdowania, jesienią na południe, gdzie zimuje. / podczas przelotów – Zabłocie,  stawy niedaleko Nowej Dęby /

czapla siwa Czapla siwa to amatorka ryb. Ofiary połyka w całości . W locie łatwo ją rozpoznać po szyi wygiętej w kształcie litery s. To ptak niezwykle czujny i płochliwy. Masz szansę zobaczyć ją nad stawem lub podczas lotu.

czapla biała 2  Czapla biała,  rzadsza kuzynka czapli siwej. / Zabłocie,  stawy w pobliżu Nowej Dęby /

fotografia-bocian-bialy-211300-large Zielone_koło   Bocian biały,  jeśli chodzi o pozycję towarzyską, to w naszym kraju absolutny numer jeden. Polska to największa w świecie ostoja bocianów. Ptak ten gnieździ się tylko w pobliżu ludzkich siedzib.

 

bocian czarny     Bocian czarny, w przeciwieństwie do białego, unika towarzystwa człowieka, dlatego trudniej go spotkać. / Zabłocie /

  dzięcioł duży  Zielone_koło   Dzięcioł duży to najpospolitszy z naszych dzięciołów. Można go spotkać w lasach, sadach a nawet w dużych miastach. Jak wszystkie dzięcioły, ma bardzo długi, daleko wysuwany język, którym wydobywa z wykutych otworów larwy owadów. Wiosną, w okresie godowym nie śpiewa, lecz ,,gra” na suchej gałęzi, wprawiając ją szybkimi   uderzeniami  dzioba w wibrację.

dzięcioł średni  Zielone_koło  Dzięcioł średni , mniejszy i rzadszy od dużego, możesz go spotkać niedaleko domu np. w sadzie.

 

dzięciołek  Zielone_koło   Dzięcioł mały, czyli dzięciołek, jest  wielkości wróbla. Częsty gość przy karmniku.

Dzieciol_zielony_A_TABOR   Zielone_koło   Pięknie ubarwiony dzięcioł  zielony chętnie przebywa nad rzekami, gdzie ma pod dostatkiem swoich ulubionych drzew o miękkim drewnie, jak wierzby i topole.

dzięcioł czarny.,   pobrane   Dzięcioł czarny to największy z naszych dzięciołów. Swoim potężnym dziobem bez trudu potrafi ,,rozkalibrować” małe otwory w budkach lęgowych do właściwego dla niego rozmiaru.

 

sroka   Zielone_koło  Sroka chętnie znosi do gniazda znalezione błyskotki, stąd przydomek ,,złodziejka”.

sójka.   Zielone_koło  Jesienią, gdy las milknie, ożywiają go skrzekliwe wrzaski sójek, które krzątają się w poszukiwaniu żołędzi.

gawron.   Zielone_koło  Gawron to ptak, którego gniazda dosłownie oblepiają stare drzewa w parkach, na cmentarzach i przy drogach. Wielkie stada tych ptaków żerują na śmietnikach i wysypiskach.

kawka   Zielone_koło  Kawka też lubi towarzystwo człowieka, co udowadnia budując gniazda wewnątrz kominów.

 

kukułka   pobrane   Kukułka to pasożyt gniazdowy. Sama nie buduje gniazda, lecz składa jaja do gniazd innych ptaków. Wylęgłe  pisklę  kukułki wyrzuca z gniazda wszystkie dzieci i jaja prawowitych gospodarzy.

zięba   Zielone_koło  Zięba to ptak wielkości wróbla, pięknie ubarwiony i łatwy do rozpoznanie po śpiewie.

 

jemiołuszka   Zielone_koło   Jemiołuszka gnieździ się na dalekiej północy. Do Polski przylatuje późną jesienią. Żywi się owocami pozostałymi na drzewach i krzewach, na przykład jagodami jarzębiny i jemioły.

gil   Zielone_koło  Gil również należy do naszej zimowej awifauny.  Jego masywny dziób świadczy o upodobaniu do twardych nasion.

szczygły    Zielone_koło  Szczygieł lubuje się w nasionach ostów.

 

bogatka   Zielone_koło  Sikora bogatka, jak wszystkie jej kuzynki, zimą chętnie odwiedza ludzkie siedziby, korzystając z dokarmiania.  Jej przysmakiem jest słonina, której tłuszcz zapewnia dawkę energii potrzebną do przetrwania długich i mroźnych zimowych nocy.

 

sikora uboga   Zielone_koło   sikora uboga

modra   Zielone_koło sikora modra

czubatka  pobrane   sikora czubatka

 

raniuszek   Zielone_koło  Raniuszek nie boi się człowieka.  Kuliste gniazdo z mchów i porostów najchętniej buduje   w gęstym krzewie jałowca, nierzadko w ruchliwych miejscach.   

trznadel   Zielone_koło  Trznadel już początkiem marca obwieszcza wiosnę swoim charakterystycznym śpiewem : si si si si si si si si si …

mysikrólik  pobrane   Mysikrólik  to nasz najmniejszy ptak, waży zaledwie 6 g, mniej więcej tyle, co najedzona miodem nasza największa ćma – zmierzchnica trupia główka.

strzyżyk   Zielone_koło  Strzyżyk, choć pospolity, trudny jest do obserwacji.  Nie dość, że bardzo mały, to w dodatku przemyka nisko nad ziemią wśród korzeni drzew i  stert gałęzi.

 

szpak   Zielone_koło   To głównie dla szpaków budujemy budki lęgowe.  Gdy budek brak, zmuszone są szukać dziupli  opuszczonych  przez dzięcioły.

kos    Zielone_koło   Wiosenne koncerty kosa, usadowionego wysoko w szczytowych partiach drzew,  to wspaniały spektakl przyrody.

drozd śpiewak   pobrane    Drozd śpiewak to równie utalentowany wiosenny artysta.

kwiczoł 3    Zielone_koło  Kwiczoła najłatwiej spotkać zimą w sadzie, żerującego na przemarzniętych owocach.

wilga   Zielone_koło   Wilga to prawdziwie egzotyczny, ciepłolubny  ptak. Przylatuje do nas raptem na 3 miesiące, po to, by wydać potomstwo. Gniazdo zawsze buduje w rozwidleniu gałęzi wysoko na drzewie. Śpiew samca,  dźwięczne, melodyjne, głębokie tony to charakterystyczny odgłos wczesnego lata.

rudzik,..   Zielone_koło  Rudzik to ptak leśnego podszytu. Jego płaczliwy świergot  to odgłos charakterystyczny dla wieczornego, wiosennego lasu.

pliszka siwa   Zielone_koło   Pliszka siwa wykonuje charakterystyczne przysiady, przypominające ukłon z dygnięciem.

 

 

wróbel    Zielone_koło  Wróbel domowy to nieodłączny towarzysz człowieka, tak we wsi, jak w mieście.

skowronek   Zielone_koło   Skowronka łatwiej usłyszeć, niż zobaczyć.  Choć zasada ta dotyczy większości ptaków śpiewających, to właśnie o nim można powiedzieć / i chyba jeszcze o słowiku / że każdy go słyszał, ale mało kto wie, jak wygląda.

 

oknówka    Zielone_koło  Jaskółka oknówka gnieździ się na zewnątrz budynków, najchętniej w zagłębieniach okien.

dymówka    Zielone_koło  Jaskółka  dymówka buduje gniazda wewnątrz stajen i obór.

kopciuszek    Zielone_koło  Kopciuszek, samiec ma czarne ubarwienie z rudy ogonem, którym chętnie potrząsa.

pleszka (1)   Zielone_koło  Pleszka lubi towarzystwo człowieka, na gniazda wybiera belki, krokwie, nisze budynków lub otwarte skrzynki lęgowe.

 

gąsiorek   Zielone_koło   Dzierzba gąsiorek lubi otwarte przestrzenie pól i łąk, gdzie przesiaduje w widocznym miejscu wypatrując na ziemi zdobyczy. Ten mały ptaszek, wielkości wróbla, poluje na duże owady, ale potrafi upolować niewielką jaszczurkę, mysz a nawet żabę.  Robi zapasy, nabijając swoje ofiary  na kolec tarniny.

 

kraska      Kraska to piękny, dość duży ptak. Jest bardzo nieliczna, jednakże można ją spotkać na terenie Puszczy Sandomierskiej, a więc w naszej okolicy.

żołna    Żołna to ptak w Polsce niezwykle rzadki. Gnieździ się w norach, które wykopuje w stromych skarpach. Miałem okazję obserwować te ptaki przy gnieździe w Borku Wielkim.

 

zimorodek   Zielone_koło   Zimorodek to mały drapieżnik,  żywiący się rybami. W pogoni za zdobyczą spada do wody głową w dół i nurkuje. Gdy szybko i prosto jak pocisk leci nad wodą, jego połyskujące barwy robią niesamowite wrażenie.  Zimorodek, wraz z kraską i żołną to najpiękniej ubarwione nasze ptaki.  Możesz go zobaczyć nad najbliższą rzeką.

 

dudek    Zielone_koło  Dudek  swoje emocje uzewnętrznia za pomocą czuba na głowie. Żeruje chodząc po ziemi i wyciągając owady, najchętniej turkucie. Młode dudki w swojej dziupli bronią się przed intruzami wystrzykując na napastnika cuchnącą wydzielinę, pamiętaj, nie zaglądaj do dziupli dudka ! Dudki nawołują się charakterystycznym : up up up up, niepodobnym do głosu żadnego innego ptaka.

 

 

grzywacz.    Zielone_kołoGrzywacz to największy z dziko żyjących w Polsce gołębi. Najłatwiej spotkać go na ścierniskach , gdzie chętnie żeruje.

sierpówka   Zielone_koło Sierpówka  / synogarlica turecka / swoją nazwę zawdzięcza  sierpowatego kształtu obroży na szyi. Gatunek ten pochodzi z Azji, w Polsce pojawił się w latach 40 – tych , obecnie jest bardzo pospolity. Samce nawołują głosem huhu hu , huhu hu.

głuszec.   Głuszec , tak jak kolejne cztery wymienione gatunki, to dziko żyjące kuraki. Ten wielki jak indyk ptak jest obecnie bardzo rzadki i nieliczny. Klapanie, trelowanie, korkowanie i szlifowanie to części pieśni, wykonywanej przez samce / koguty / podczas tokowania. W trakcie szlifowania kogut głuchnie na około 2 sekundy, co pozwoliło dawnym myśliwym podchodzić go podczas polowania.  Tego ptaka nie zaobserwujesz w okolicy, najbliżej występuje w  Karpatach, Lasach Janowskich  i Puszczy Solskiej.

cietrzewie  Cietrzewie podczas rozrodu zajadle tokują. Koguty walczą ze sobą strosząc połyskliwe czarne pióra i rozkładając ogony w kształcie liry / stąd łacińska nazwa ptaka Lyrurus tetrix  /. Niestety, w najbliższej okolicy nie zobaczysz tego ptaka, który staje się w Polsce coraz rzadszy. Do niedawna występował na terenie poligonu w Nowej Dębie.

bażant   Zielone_koło   Bażant  nie należy do naszej rodzimej fauny, gdyż został sprowadzony do Europy z Azji. Obecnie jest najłatwiejszym do zaobserwowania dzikim kurakiem.

Mt0WZo5qfoSMZBKJ36OksnC3pGlndsE6xbH0lpNA   Zielone_koło   Kuropatwa to ptak  pól uprawianych tradycyjnie, z małymi zagonami różnorodnych roślin i zakrzewionymi miedzami.  Jeszcze 30 lat temu całe stada tych ptaków podrywały się spod nóg wędrowca spacerującego po polach, obecnie jej liczebność spada.

Para_przepiorek_zaloty_Fot-Darek_Karp   Zielone_koło  Przepiórka to malutki kurak, bytujący na polach. Łatwiej niż ja zobaczyć można usłyszeć  jej głos, szczególnie wieczorem : pit pilit, pit pilit .

 

myszołów .    Zielone_koło  Myszołów zwyczajny to najłatwiejszy do zaobserwowania ptak z rzędu drapieżnych. Poluje głównie na myszy i nornice krążąc wysoko nad polami i łąkami.

gołębiarz jastrząb    Zielone_koło  Jastrząb gołębiarz jest bardziej skryty od myszołowa. Lata najczęściej nisko, przemykając między drzewami i budynkami. To drapieżnik z krwi i kości. Potrafi zabić nie tylko gołębia, ale nawet kurę, łasicę  czy nawet  kota.

krogulec3    Zielone_koło  Krogulec to miniatura jastrzębia. Ten niewielki drapieżnik potrafi swoimi długimi łapami zaopatrzonymi w ostre jak igły szpony wyciągać drobne ptaki schowane miedzy gałązkami gęstych krzewów.

rybołów  Rybołów żywi się rybami, wyszarpując je spod powierzchni wody. / Zabłocie /

 

bielik.  Bielik to nasz największy ptak drapieżny. Rozpiętość jego skrzydeł dochodzi do 240 cm !  Poluje głównie na ryby i ptaki wodne.  Jego liczebność wzrasta, co jest wynikiem zabiegów ochronnych. / Zabłocie /

 

pustułka   Zielone_koło  Pustułka to niewielki sokół, który dobrze czuje się nawet w dużych miastach. Pustułkę najłatwiej zauważyć,  gdy zawisa w powietrzu trzepocząc skrzydłami i  wypatrując zdobyczy – gryzoni i dużych owadów. Poluje również na drobne ptaki.

sokół wędrowny 2  Sokół wędrowny to ptak bardzo nieliczny. W Polsce gnieździ się tylko kilkanaście par. W okolicy raczej go nie zaobserwujesz, chyba że skorzystasz z internetu, gdzie nadawana jest transmisja na żywo z kamery zainstalowanej w pobliży gniazda tych ptaków  na Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie .

 

puchacz  Naszą największą sową jest puchacz.  Poluje nocą na ptaki i ssaki, nawet wielkości zająca i młodej sarny. Jak wszystkie sowy, ma doskonale rozwinięty słuch, a jego miękkie pióra podczas lotu nie wydają żadnych dźwięków. Cechy te pozwalają sowom polować w ciemności.  To ptak bardzo rzadki. Jego najbliższe stanowiska występowania znajdują  się w Karpatach.

puszczyk.,   Zielone_koło   Puszczyk  to pospolita sowa.  Najłatwiej usłyszeć go wiosną późnym wieczorem, gdy nawołuje swoim głośnym huuhuhuhuhuuu. Zobaczyć go trudniej, gdyż aktywny jest nocą, w dzień zaś śpi na gałęzi. Zdradzają go wrzaski drobniejszych ptaków, które odkrywszy jego siedzibę, czując się w dzień bezkarnie, całymi stadami atakują go dotąd , aż przepłoszą w inne miejsce.

pójdźka   Zielone_koło   Pójdźka to mała sówka,  gnieżdżąca się najchętniej w  rozmaitych otworach budynków. Nocą nawołuje : pójdź, pójdź , co dawniej interpretowano jako wywoływanie duszy z ciała i oznakę zbliżającej się do któregoś z domowników śmierci.

płomykówka   Zielone_koło   Płomykówka gnieździ się zwykle na starych strychach, wieżach kościelnych, wiatrakach.  Szlara, utworzona z piór wokół oczu, nadaje jej, podobnie jak pozostałym sowom, wygląd poważnej, zamyślonej ,,twarzy”, stąd powiedzenie ,, mądra sowa „.

Sowa uszata (Asio otus)_0169    Zielone_koło  Sowa uszata to miniatura puchacza, jednak zdecydowanie liczniejsza.  W dzień przesiaduje u nasady gałęzi , z reguły w tym samym miejscu.  Takie miejsce łatwo rozpoznać, o dziwo, nie patrząc w górę lecz w dół, gdyż sowy pozostawiają po sobie oprócz normalnych ptasich odchodów również tzw. wypluwki,  czyli bryłki niestrawionych resztek złożonych z sierści i czaszek gryzoni.  W jednym miejscu bywa nagromadzona cała sterta takich wypluwek.

 

czajka     Zielone_koło  Czajki przylatują z zimowisk bardzo wcześnie, nawet końcem lutego. Samce  wykonują wówczas nad łąkami  widowiskowe akrobacje.

batalion_img_5449  Bataliony w naszej okolicy nie występują,  ich największą ostoją są Bagna Biebrzańskie. Na czas godów samce przybierają ekstrawaganckie upierzenie, przypominające perukę oraz szeroki kołnierz wokół szyi, tzw kryzę.  Nie znaleziono dotychczas dwóch identycznie w szacie godowej upierzonych samców.

 

 

rybitwa rzeczna  Rybitwa rzeczna różni się od mewy smuklejszą i lżejszą budową oraz  rozwidlonym ogonem. Spotkasz ją nad większym zbiornikiem wodnym lub rzeką.

mewa śmieszka  Mewa śmieszka często siada na powierzchni wody, czego nie czynią rybitwy. /większe stawy lub żwirownie /

IMG_1216  Łabędź niemy to najcięższy polski ptak zdolny do lotu. Może ważyć nawet 20 kg. /Zabłocie  /

kaczki-krzyzowki-1   Zielone_koło  Krzyżówka – to właściwa nazwa popularnej ,,dzikiej kaczki”, należy jednak pamiętać, że istnieje wiele gatunków dziko żyjących kaczek, jak cyranka, cyraneczka, czernica, podgorzałka.

ges gegawa  Gęś gęgawa to przodek gęsi domowej. Gnieździ się na zachodzie kraju, w naszej okolicy można ją spotkać na przelotach. / Zabłocie /